Çürüğü başlatan faktörler, süt dişlerinde ve sürekli dişlerde aynı olmasına rağmen, süt dişlerinde çürüğün ilerlemesini etkileyen bazı özel faktörler vardır.

Nedir bunlar?

Süt dişleri sürdükten sonra ilk 3 yıllık dönemde çürüğe dayanıklıdır. Fizyolojik rezorbsiyonun (erime) başlamasıyla osteoklastik aktivite artar ve dişin sert dokularında meydana gelen dekalsifikasyon sonucu süt dişinin çürüğe karşı direnci azalır. Ayrıca süt dişlerini dentin yapısı itibari ile (kompakt ve poröz yapıdadır ) daha geçirgendir. Bu nedenle çürük direnci azdır.

Süt dişlerinde çürük oranı yaşa göre artış gösterir.

1 yaşında – %5
2 yaşında – %10
3-4 yaşında – %40-45
5 yaşında – %75 

oranında çürük görülür.

Çürüğün yerleşimi da yaşlara göre farklılık gösterir. 2 yaşındaki çocuklarda çürük lezyonlarının %60’ından fazlası dişlerin ısırma yüzeylerin görülürken, ara yüz çürükleri %25 civarındadır. Bu farklılığın ana nedeni süt dişlerinde bizim fizyolojik diastema dediğimiz aralıklar ve süt azılarının yeni sürmüş olmasıdır.

Bunların dışında daimi dişlerde %97 olan mineral içerik, süt dişlerinde %86’dır. Por miktarı sürekli dişlerde %0,5 iken süt dişlerinde %1 civarındadır. Bu farklılık da süt dişlerinin çürüğe yatkınlığını artırır. Ayrıca daha beyaz görünme sebebidir de.

Tüm bu teorik bilgilerin ışığında aileler ve hekimler ne yapmalıdır? Ailelerin yapacağı şey iyi bir ağız bakımı için eğitim ve destektir. Hekim olarak bizim görevimiz de tedaviye yönelik planlamadan önce koruyucu, önleyici planlar yapmaktır. Peki nedir bu koruyucu ve önleyici planlar?

Koruyucu Diş Hekimliği:

Kısaca bir bireyin ağız ve diş sağlığı sorunları oluşmadan veya oluşur oluşmaz ilerlemeden önlenmesidir. Diş sorunlarını önlemek, bu sorunlara çözüm aramaktan daha kolay, daha ucuz ve daha az acılı işlemlerdir.

Koruyucu Önlemler:

• Fluoridli diş macunu ile diş fırçalamak.
• Fluoridli diş ipi kullanmak.
• Hekim taraından periyodik fluorid jeli uygulanması.
• Hekim tarafından fissür örtücü uygulanması.
• Hekim tarafından yer tutucu uygulanması.
• Yetişkin gözetiminde fluoridli gargara kullanılması.
• Dengeli ve çürük yapıcı olmayan beslenme alışkanlığı kazandırılması.

Fluorid Uygulaması:

Fluor jeli diş hekimi tarafından çocuğun dişleri çok iyi temizlendikten sonra uygulanır. Etkinliğini sürdürebilmesi için aylık periyodlarla uygulanmalıdır.

Fissür Örtücüler:

Özellikle azı dişlerinin çiğneyici yüzeylerinde bulunan doğal girinti ve çıkıntılar yiyecek artıklarının yerleşmesi için uygun ortam yaratır. Bu çukurcuklar fırçalama yapılsa bile etkin temizlenemeyebilir. Genelde çürük bu bölgeden başlar. Henüz çürük oluşmamış azı dişlerine uygulanması gereken fissür örtücü diş ile dental plak arasında bariyer oluşturarak dişin çürümesini önler. Akışkan kıvamları sayesinde dişlerdeki girintileri doldurarak kaygan bir yüzey oluştururlar ve yemek artığı birikimini engellerler.

Yer Tutucular:

Süt dişleri sürecek olan sürekli dişler için rehberlik görevi yaparlar. Zamanından önce kaybedilirlerse sürekli dişlerde çapraşıklık oluşabilir. Erken kaybedilen süt dişlerinin yerlerini korumak için yapılan hareketli yada sabit apareylere yer tutucu denir.