Temporomandibular (TME) rahatsızlıkları, ortaya çıktığı bölge yüzünden pek çok farklı rahatsızlıkla karıştırılması mümkün olabilen bir durumdur.

Çene Eklemi ve Temporomandibular Eklem Ağrısı

Temporomandibular eklem diş hekimliği açısından çok önemli bir oluşumdur. Önemi, vücuttaki diğer kemiklere göre farklı özelliklere sahip olması ve bunun yanında dişler, çene kemikleri , bağlantılı kaslar ve ligamentler ile birlikte kompleks fonksiyonel bir sistem oluşturmasından ileri gelir.

TME rahatsızlıkları, prevlansı günümüzde çok yüksek olan, hastaların sosyal ve fonksiyonel kapasitesini oldukça düşüren ve lokazisyonu itibari ile de pek çok farklı rahatsızlıkla karıştırılması mümkün olabilen bir durumdur. Hastaların bu konuyla ilgili şikayetlerinin giderilememesi, durumun ilerlemesi, psikolojik stres , iş gücü kaybı ve mali bir yükü de beraberinde getirmektedir.

TME, makara şeklinde hareket eder ve aynı zamanda kayma hareketi yapar. Bu eklem aynı zamanda menisküsü bulunan bir eklemdir. Temporomandibülar eklem ağrısı sık karşılaşılan bir hastalıktır ve tedavisi oldukça karışıktır.

Çene Eklemi ve Temporomandibular Eklem Ağrısı

Temporomandibülar eklem ağrısı; yemek yerken, konuşurken, çene açılıp kapandığında, şakaklarda, çenenin yanlarında ağrı olmasıdır. Bu hastalar aynı zamanda sinirli ve sık sık baş ağrısı çeken hastalardır. Daha sık genç insanlarda görülen bir hastalık olan temporomandibülar eklem ağrısı; diş ağrıları, baş ve boyun ağrılarından sonra baş ve boyun bölgesini en sık etkileyen hastalıklardan biridir.
Temporomandibülar eklem, komşu yapılardaki bozukluklardan etkilenebileceği gibi, sistemik romatizmal hastalıklardan da etkilenebilir. Sistemik sebepler kapsül içi yapıları bozarken, yerel faktörler kapsül dışında sorun oluşturur. Bu nedenle tedavisi bazen çok zor olabilen temporomandibülar ağrı sendromunda rahatsızlığın kaynağının iyi bilinmesi ve buna yönelik tedavi uygulanması gerekir. TME ağrısı tedavisinde; romatolog, çene cerrahı, diş hekimi, psikiatrist, ortopedist, KBB uzmanı, fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı birlikte rol alırlar.
Hastaların bir çoğu yüz ağrısı, kulak ağrısı, baş ağrısı şikayetiyle hekime başvururlar. Genelde de ilk başvurulan hekim grubu kulak-burun-boğaz hekimleridir. Bu yüzden alt çene eklem hastalıkları iyi bilinmelidir.
TME Ağrısı Belirtileri: 

– Migrene benzeyen şiddetli baş ağrıları

– Kulaklarda çınlama

– Ağzınızı açıp kapatırken gıcırdama, klik, tıkırtı sesi

– Çenenizi sınırlı açma, çenenin kilitlenmesi veya yerinden çıkması

– Boyunda ağrı veya sertlik

– Baş dönmesi, bayılma

– Çiğnerken ağrı

– Yüzde ağrı

– Dişleri birbiri üstüne kapatırken ağrı

– Çiğnerken çenede yorgunluk

– Esnerken ya da sakız çiğnerken  zorluk ve ağrı

– Yüzde asimetri

Çene Eklemi ve Temporomandibular Eklem Ağrısı

TME Ağrısının Nedenleri:

– Diş eksikliği

– Araba kazası, düşme ya da çarpma sonucu TME’de oluşan hasar

– Ağzı çok açmak

– Diş sıkma veya gıcırdatma alışkanlığı neticesinde TME’ye fazla yük gelmesi

– Diskin yerinden çıkması

– Çiğneme kaslarında spazma neden olan stres ve gerginlik

– Dişlerin kapanışındaki bozukluk (maloklüzyon)

– Kuron-köprülerin ve dolguların uyumsuz ve yüksek yapılması

– TME artiriti

– Tümörler

Tedavi Seçenekleri:

– Öncelikle hastanın kas spazmını önlemek için hafif sıcak bezle masaj, ağrı kesici ve kas gevşeticiler önerilir

– Kişiye özel yapılan, diş sıkma ve gıcırdatmayı önleyen ağız içi sert plak (oklüzal splint, gece plağı)

– Psikolojik danışmanlık ve Stres yönetimi

– Cerrahi müdahale

– Artrosentez. Gerekirse temporomandibülar eklem içine, özel bir yöntemle lokal anestetik ve kortizon ve/veya bazen de hyalurünik asit karışımı olan ilaçların enjeksiyonunu yapmak

– Ağrılara neden olabilecek romatizmal hastalıkları araştırmak (RA, JRA)

Kaynaklar:

  1. Okesan JP. Management Of Temporomandibular Disorder And Occlusion.  Mosby Year Book. St. Louis. 1993
  2. Molinari F., Manicone PF., Raffaelli L., Raffaelli R., Pirrenti T., Bonomo L., Temporomandibular Joint Soft-tissue Pathology , Disc Abnormalities. 2007

MAKALELER